با خواب آلودگی پشت فرمان چه کنیم؟؟؟؟؟؟

 

خواب یکی از نعمتهای خداوند متعال است که به انسان ارزانی شده است . از فواید خواب کافی و مشکلاتی که بیخوابی وکم خوابی بوجود میآورد بسیار گفته شده است واین مساله برکسی پوشیده نیست . چنانکه آیه  نهم سوره مبارکه النباء خواب را به عنوان (( سبات)) یعنی فراغت و اسودگی خوانده است.

اما چه شده است که انسان متمدن با این خواب به مشکل خورده است. هرروز دررسانه هااز مرگ ومصدومیت هموطنانمان به دلیل خواب آلودگی رانندگان خبرها میشنویم . وهرروز براثر تصادفات  عزیزانی را از دست میدهیم ویا صدمه آنها را شاهد هستیم اما بااین وجود کاهش چشمگیری دراین آمارها مشاهده نمیشود.

ایران ما باداشتن ۱% از جمعیت جهان دارای ۲% مرگ ومیرو۵% صدمات رانندگی کل جهان است.اگثر این تلفات از سنین ۲۷—۳۶ یعنی کارآمدترین ومولد ترین سن جمعیت را شامل میشوند. سال ۱۳۹۳ آمارها از کشته شدن ۱۶۸۷۲ نفر در تصادفات رانندگی حکایت داشت که طبق آمارگزارش شده۱۰درصد این تصادفات به علت خواب آلودگی بوده است.البته این درصد تصادفات  باآمار تعداد واژگونی خودروها(۳۱درصد تصائفات جاده ای) که اکثرا به علت خوابآلودگی اتفاق می افتد هم خوانی ندارد وصدالبته تلاش رانندگان برای مقصر نخواندن خود وعدم اقرار به خواب آلودگی این آمارها را کمتر نشان میدهد.اما برای کسانی که در  کار تصادفات وامدادرسانی به مصدومان دخیلند مبرهن است که نقش خواب آلودگی وخستگی درتصادفات بخصوص حوادث جاده ای نقش اصلی را دارد. ازاین گذشته آمارها نشان میدهد اکثر تصادفات جاده ای در ۲۰—۳۰ کیلومتری مقصد اتفاق افتاده است واین یعنی یا راندده برای رسیدن به مقصد شتاب راشته واز سرعت مطمینه تجاوز کرده است یا به خواب آلودگی خود توجه نکرده وتصمیم به ادامه رانندگی با خستگی و خواب آلودگی نموده است.یک بررسی نشان داده است ۴۷درصد رانندگان وسایل نقلیه سنگین که به صورت شبانه روزی در جاده ها به رانندگی مشغولند هنگام رانندگی چرت میزنند.

 

 

با مشاهده این آمارها ومشاهده عدم کاهش قابل ملاحظه سالانه در تعداد مرگ ومیر ومصدومیتهای ناشی از حوادث رانندگی که قسمت اعظم به علت عامل انسانی است به نقش خواب آلودگی رانندگان در سلامت جامعه پی میبریم. این مرگ ومیر ومصدومیت باعث کاهش جمعیت توانمند وجوان وناتوانی کامل یا ناقص آنها و تحمیل هزینه های سنگین درمان وبازتوانی بر دولتها وخانواده وافزایش جمعیت معلول وفقیر میشود.

آنچه گفته شد مقدمه ای بود تا بر اهمیت بررسی ومقابله با پدیده خواب آلودگی حین رانندگی تاکید شود.

کشورهای پیشرفته برای رسیدن به هدف کاهش تصادفات بر اثر خواب آلودگی برنامه های فراوان تبلیغی در رسانه ها وجاده ها اجرا میکنند وتلاش مرکز علمی برای ساخت دستگاههای هشداردهنده خواب آلودگی وخستگی ادامه دارد ونمونه های فراوان ازین دستگاهها به بازار ارایه شده است.

خواب آلودگی چرا از اصلی ترین عوامل تصادفات خوانده میشود؟

عجله وخواب آلودگی اگرچه اصلی ترین عامل در تصادفات هستند همچنین غیر مستقیم درنقش دیگرعوامل تصادفات هم دخیل هستند نگاهی به تاثیرات خواب آلودگی در سیستم بدن این نقش را مشخص میکند.

تاثیرات خواب آلودگی بر رانندگی:

  1. کاهش تمرکز : خواب آلودگی وخستگی توان مغز را برای تمرکز بر کارورانندگی وآمادگی برای واکنش ضروری کاهش میدهد
  2. کاهش دقت دید: دقت بینایی در چشمهای خسته ونیمه باز به مراتب کمتر از چشمان هوشیار است.
  3. کاهش سرعت واکنش: این امر به واسطه کاهش سرعت انتقال پیامها وتمرکز مغز وواکنش اندامها صورت میپذیرد.
  4. سستی در اندامها: این سستی دردستها سبب انحراف فرمان وخودرو به طرفین میشود ودرپاها هم سب کم وزیاد شدن فشارروی پدال گاز و سرعت خودرو میشود.
  5. دربرخی موارد پاره شدن چرت وهوشیاری ناگهانی سبب حرکت بیمورد وخروج از روند رانندگی وتصادف میشود.

 

 

 

 

عوامل موثر برخواب آلودگی حین رانندگیimages (22)

 

  1. کمبود خواب وخستگی:

بسیاری از رانندگان در برنامه ریزی برای مسافرت به زمان خواب کمتر فکر میکنند  ومسافت  مبداتا مقصد را بر سرعت متوسط تقسیم نموده وزمان رسیدن به مقصد را تعیین میکنند گاهی به محض رسیدن از محل کاروبا خستگی ناشی از یک روز پرمشغله سوار خودرو شده و اقدام به رانندگی وشروع سفر میکنند.همه اینها باعث میشوددر زمان رانندگی به سرعت خستگی برآنها مستولی گردیده ودچار حادثه شوند. این رانندگان درک صحیحی از شرایط جسمی وتوان خود ندارند وهمچنین رانندگی را کار خسته کننده نمیشمارند.

۲٫مشکلات جسمی وبیماری:

از عمده ترین مسایل جسمی دیابت است ، دیابت سرعت خواب آلوده شدن را افزایش میشود اینکار به علت تاثیرات منفی این بیماری بر سیستم مویرگی وایجاد رخوت اندامها وسیستم بینایی وکاهش توانایی چشمها وسیستم عصبی به علت کاهش سرعت انتقال پیامها وتواایی حس وسیستم عضلانی وتحلیل ماهیچه ها اتفاق می افتد.این عوامل بر سرعت واکنش فرد برای جلوگیری از تصادفات هم تاثیر میگذارد.بالا بودن قندخون هم دراین افراد ایجاد رخوت وخواب آلودگی میکند.

دومین عامل مشکلات خواب است. افرادی که از کم خوابی شبانه رنج میبرند ویا دچار خستگی مفرط هستند کسانی که دچار کم کاری غده تیرویید هستند و یا کسانی که درخواب دچار مشکلات تنفسی میشوند وهنگام خواب شبانه مکرر بیدار میشوند(بیماری تنگی نفس حمله ای شبانه) . این افراد هم هنگام روز بخصوص هنگام رانندگی دچار خواب آلودگی وچرت میشوند.

تحقیقات نشان داده افراد چاق بیشتر از افراد لاغر در تصادفات دچار آسیب ومرگ میشوند

تب به علت بیماری های عفونی وسرماخوردگی هم سرعت خواب آلودگی را افزایش میدهد.

بیماری کم خونی هم باعث ایجاد رخوت در نشستنهای طولانی وکاهش توان عضلات در واکنش صحیح به علت کمبود اکسیژن و کاهش سرعت عمل مغز در واکنش به محرکها میشود.

۳٫نور کم یا زیاد:

در طول رانندگی در طول روز بازتاب نور آفتاب از کف جاده یا هنگام غروب وطلوع آفتاب زاویه مستقیم نورآفتاب در صورت باعث کاهش دید وصرف انرزی وکار چشمی بیشتر برای دقت به جلو و خستگی زود رس چشم وخواب آلودگی میشود.هم چنین تاریکی شب هم باعث کار چشمی زیاد جهت تشخیص موارد در تاریکی وخستگی میشود.بدن انسان به صورت شرطی به تاریکی واکنش نشان داده و شروع به ترشح هورمونهای خواب میکند. نور آزاردهنده خودروهای روبرو هم باعث خستگی سریع چشم میشود.

  1. سکوت خودرو ونبود محرکهای شنوایی غیریکنواخت باعث خواب آلودگی میشود.

۵٫گرمای داخل خودرو بخصوص روشن بودن بخاری وبادگرم باعث میشود زودتر خواب آلوده شوید.

  1. یکنواختی جاده بخصوص در اتوبانها خود از عوامل خواب آلودگی است.تصادف به خصوص واژگونی خودرو به علت خواب آلودگی در جاده های مستقیم واتوبان بیشتر اتفاق می افتد.

۷٫غذا

غذا از عمده ترین ترین عوامل موثربرخواب آلودگی است. ۲ساعت اول بعد از صرف غذا زمانی است که بدن بیشترجریان خون را صرف هضم غذا میکند واین زمان برای رانندگی زمان نامناسبی است . همچنین نوع غذا هم بر میزان خواب آلودگی مهم است.غذاهای حاوی تریپتوفان ، ملاتونین وسروتونین ومنیزیم سرعت به خواب رفتن را زیاد میکند.ماست ، سیب زمینی، موز، گوشت مرغ و بوقلمون وسایر ماکیان، بادام ، آردجو ازین جمله اند وباید ازین غذاها قبل از رانندگی پرهیز کرد .مواد غذایی شیرین هم بابالابردن قندخون به خواب آلودگی دامن میزنند.قهوه وچای وشکلات با دارو بودن کافیین در مقادیر کم برطرف کننده خستگی وخواب آلودگی به صورت موقت هستند اما دردوزهای بالاتر باعث کم آبی وعصبانیت وخواب میشوند.

کم آبی از عوامل سرعت دهنده در به خواب رفتن است.بایدبامصرف آب درزمان رانندگی از کم آبی کاست.پرهیز از نوشیدنی های قندی درهنگام شروع به رانندگی از خواب آلودگی میکاهد.نوشیدن عرقیات باطبع گرم میتواند شمارا سرحالتر کند. شیر در هنگام صبحانه باعث سرحال تر شدن ورفع خواب آلودگی صبحگاهی میشود اما در زمان رانندگی در شب تاثیر عکس دارد وتوصیه نمیشود. در فصول سرد عسل وزنجبیل برای جلوگیری از خواب آلودگی پیشنهاد شده است .همچنین مارچوبه در رفع خواب آلودگی موثر واقع میشود.

  1. دارو

خواب آلودگی جزو عوارض جانبی ( اثراتی بجز آنچه دارو برای آن مصرف شده است)  بسیاری از داروهاست. داروهایی مثل قرص های سرماخوردگی ، داروهای مسکن ، ضدحساسیت، شربت های ضد سرفه مانند دیفن هیدرامین، آنتی هیستامینها، داروهای روان درمانی بخصوص ضدافسردگی ها، داروهای ضدتهوع ،مخدر ومتادون وداروهایی ازین دست،وحتی داروهای قلبی وبرخی قرصهای درمان مشکلات گوارشی مثل کلیدینیوم-سی ایجاد خواب آلودگی وافت هوشیاری میکنند.

رانندگی طولانی بعد از مصرف این قرصها خطرناک است .روی بسته بندی این داروها معمولا هشدارهایی ازین دست نوشته شده است.

۹٫سیگار

باآنکه افراد سیگاری احساس میکنند سیگار خواب از سر آنها میپراند اما سیگار ازسه راه خواب آلودگی حین رانندگی را افزایش میدهد ابتدا با تنگ کردن عروق وکاهش اکسیژن رسانی به مغز واندامها سبب ایجاد رخوت وهمچنین  کاهش سرعت واکنش فرد میشود.سیگار باعث تبخیر بیشتر آب از ریه ها وکم آبی بدن میشودوکم آبی خود باعث خواب آلودگی میگردد. همچنین سیگار باعث ایجاد اختلالات خواب در افراد بخصوص بیماری تنگی نفس حمله ای حین خواب میشود وباعث میشود فرد خواب کاملی در طول شب نداشته ودرمقابل روزها خواب آلوده میشود.

 ۹٫الکل وموادمخدر

این مواد هم با تاثیر بر سیستم عصبی وعروقی باعث سرعت دربه خواب رفتن میشوند.

 

 

توصیه هایی برای پیشگیری از خواب آلودگی

خواب آلودگی وخستگی را جدی بگیرید هرچقدرشما توانا ومجرب باشید بازهم خواب از شما قوی تراست به مسوولیت حفظ جان ومال خود وسلامتی مسافرانتان فکر کنید واین مشکل را پیشگیری کنید.ازهمه چیز بهتر آن است که قبل از حرکت استراحت کافی داشته باشید.تا سرحال پشت فرمان بنشینید.

 زمانی که خواب آلودگی را در خود حس کردید اجازه قوت گرفتن به آن را ندهید یا بایستید واستراحت کنید یا برای جلوگیری از ترشح هورونهای خواب اقدام پیشگیرانه انجام دهید.

دربرنامه ریزی خود زمان طی مسیر را طوری برنامه ریزی کنید که حتی الامکان بتوانید در چند نقطه توقف واستراحت کنید.

هرگز بادیدن خستگی سعی درکوتاه کردن مسیر با سرعت زیاد نکنید.

از لاین میانی اتوبان استفاده کنید این کار باعث میشود برای سبقت گرفتن هربار از لاین خود خارج شوید .این خروج هم باعث تمرکز بیشتر میشود وهم از رخوت ویکنواختی جلوگیری میکند

رانندگی درلاین میانی باعث میشود باکمترین انحراف به گاردریل برخوردنکنید ویا از اتوبان بیرون نیافتید.همچنین از نورخودروهای لاین روبرو درامان هستید

۲۰ دقیقه زودتریا دیرتر رسیدن بخصوص در سفرهای سیاحتی  به برنامه شما لطمه نمیزند اما این ۲۰ دقیقه چرت برای شما به اندازه ۲ساعت خواب شب خستگی را دور میکند.

بیماران دیابتی دارای این علایم  ممنوعیت در رانندگی دارند ۱٫حملات مکرر افت قندخون ۲٫نداشتن علایم هشداردهنده افت قندخون۳٫کاهش دید به علت دیابت ۴٫ آسیب عصبی ناشی از دیابت۵٫ عدم توانایی دردرمان افت قندخون

درصورت نداشتن این علایم هم بیماران دیابتی بهتراست رانندگی نکنند واگر اجبار به رانندگی دارند هریکساعت توقف کرده وآب بنوشند وکمی راه بروند. افراد چاق هم همینطور

اگر مجبور به رانندگی در شرایط۹ گانه که قبلا ذکر شد هستید هر یک ساعت توقف وکمی راه بروید.

در توقفات حتما از خودرو پیاده شده راه بروبید و با انجام چند حرکت کششی جریان خون مویرگی در دستها وپاهارا تقویت نکنید.آب سرد بنوشید.

دروعده غذایی قبل از حرکت یاحین حرکت سبزی ومیوه بیشتراز هرچیزی بگنجانید. سالاد ومیوه وآجیل درخودرو داشته باشید.

بخاری خودرو را زیاد نکنید.اگربه علت داشتن کودک درخودرو مجبور به اینکارهستید دریچه های مقابل خودرا ببندید یا به طرفین بگردانید.لباس به اندازه بپوشید اندازه لباس باید با گرمای داخل خودرو متناسب باشد نه سرمای بیرون .

ازسرنشینان خودرو هرکس سرحالتر است نزد خود بنشانید تا حواسش به خواب شما باشد. خیال پردازی پشت فرمان خطرناک است وجدااز کاهش تمرکز سبب  خواب آلودگی میشود. صحبتهای کوتاه با اطرافیان از خواب آلودگی میکاهد.

موسیقی یکنواخت وتکراری سبب خواب آلودگی میشود درین موارد به میل خود موسیقی گوش دهید. آهنگهای محبوب خودرا همراهتان داشته باشید تاحین رانندگی به آنها گوش دهید وحتی آنهارا زمزمه کنید اینکار ذهن شمارافعال واز خواب پیشگیری میکند. گوش دادن به رادیو از موسیقی ارجح تراست زیرا صحبتهای گوینده رادیو باعث تمرکز حواس شما میشود. همچنین میتوان از سخنرانی های علمی ومذهبی هم در خودرو استفاده کرد. بنابه شغل وسلیقه خود نوارها ودیسکهایی برای این منظور آماده داشته باشید.

نورزیاد را با عینک آفتابی و نور کم را با چراغهای پرنور جبران کنید.تا چشمهایتان کمتر خسته شوند در این موارد فواصل استراحت دادن به چشمها را زیاد کنید.

تا میتوانید بعداز استعمال داروهای مختلف بخصوص موارد ذکر شده رانندگی نکنید. داروهای خواب آور اثر خواب آلودگی درروزهای بعد دارند مراقب مصرف آنها باشید.

بدانید داروهایی که برای تمرکز حواس ودرمان پرخوابی تجویز میشوند و برای کم کردن خواب درزمان درس خواندن سوئ مصرف دارند (مانند ریتالین) در روزهای بعد از مصرف خواب آلودگی ایجاد میکنند.

قبل از رانندگی الکل ومواد مخدر مصرف نکنید وحتی الامکان سیگار هم نکشید.

 

 

دانلود (۲)

توجه داشته باشید که تمام این راهکارها   باعث رفع موقتی خواب آلودگی است وبهتر از همه پیشگیری از آن و استراحت قبل از غلبه خستگی وهرگونه انحراف وحادثه است. حتی اگر کاملا سرحال هستید بیشتر از دوساعت پیوسته رانندگی نکنید.

این نکته را مدنظر داشته باشد که خودرو شما در سرعت ۱۰۰کیلومتربرساعت میتواند زمانی که پلک شما ۴ثانیه بسته میشود ۱۱۰ متر حرکت کند. این حرکت بدون نظارت احتمال خطربرخورد با موانع میانی جاده یا خودروی روبرویی ویا واژگونی  را بوجود میاورد. به هدف اصلی خود از سفر فکر کنید کاریاتفریح هرچه باشد غفلت وتصادف شمارا از آن دور کرده وبرای خود وخانواده اتان نتایج ناگواری به همراه خواهد داشت.

والسلام

 

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی را وارد کنید: *